SIRT ÇANTASI ALEGORİSİ (SİMGESEL ANLATIMI )

 

Bu alegorinin menşei , antik çağ'a ait tek bir yazara bağlı klasik bir metinden ziyade, Doğu kökenli Zen ve Budist anlatılardan beslenen geleneksel bir psiko-felsefi benzetmedir.

Özellikle Hindistan, Çin ve Japonya’daki bilge-öğrenci (üstat-talebe) diyaloglarında, ruhsal ağırlaşmayı ve zihinsel yükleri anlatmak için kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze ulaşmıştır. Modern psikolojide ve terapi pratiklerinde ise Affetme ve Bilişsel Esneklik süreçlerini örneklendirmek için sıklıkla kullanılan evrensel bir hikâyedir.

Hikayede köyün bilge kişisine, içindeki öfke, kırgınlık ve geçmişin yükleriyle yaşamaktan yorulmuş genç bir adam gelir. Genç adam bilgeye sorar:

"Efendim, kalbimdeki öfkeyi, bana yapılan haksızlıkları ve geçmişin yükünü bir türlü unutamıyorum. Bunlardan nasıl kurtulabilirim?"

Bilge adam bir süre düşünür ve öğrencisine boş bir sırt çantası ile bir çuval büyükçe taş uzatır. Ardından şu talimatı verir:

"Şimdi sana haksızlık eden, seni kıran, seni öfkelendiren veya pişmanlık duyduğun her bir olay ve kişi için bu çuvaldan bir taş al. Taşın üzerine o kişinin veya olayın adını kazı ve sırt çantana at. Bundan sonra nereye gidersen git, bu çantayı sırtından hiç çıkarmayacaksın. Yürürken, çalışırken, hatta uyurken bile çanta yanında duracak."

Genç adam bunun kolay bir görev olduğunu düşünür. İlk günlerde çantasında 4-5 taş vardır ve bunları taşımak pek de zor gelmez. Ancak günler geçtikçe, karşılaştığı yeni olumsuzlukları, geçmişte hatırladığı eski kırgınlıkları düşündükçe çantaya yeni taşlar eklemeye devam eder. Taşların sayısı arttıkça çanta ağırlaşmaya başlar.

Aylar geçer; genç adam artık dik yürüyemez hale gelir, omuzları çöker, belinde şiddetli ağrılar başlar. Üstelik taşlar zamanla nemlenip kokmaya, çürümeye ve gencin kıyafetlerini kirletmeye başlar. Taşların ağırlığı yüzünden ne arkadaşlarıyla gezebilmektedir ne de geceleri rahat uyuyabilmektedir.

Dayanamayan genç adam yeniden bilgenin yanına gider ve çantayı yere fırlatarak haykırır:

"Efendim, artık bu yükü taşıyamıyorum! Omuzlarım çürüdü, kokudan yanıma kimse yaklaşmıyor ve hayatım çekilmez bir hal aldı!"

Bilge gülümseyerek yanıt verir:

"Evlat, o çantadaki taşlar sırtında taşıdığın şeylerden ibaret değil; senin zihninde ve kalbinde taşımaya devam ettiğin kırgınlıklar, öfke ve geçmişin yükleridir. Sen affetmeyerek  ya da geçmişi bırakmayarak karşı tarafı cezalandırdığını sanıyordun, oysa sadece kendi sırtına taş yüklüyordun. Çantayı yere bırakmadıkça, kokan da ağırlaşan da sen olacaksın."

Bu alegoriden çıkarılabilecek temel dersler şunlardır:

1. Affetmek Karşı Taraf İçin Değil, Kendin İçindir: Affetmek, yapılan hatayı onaylamak veya unutmak demek değildir; o olayın ve kişinin yükünü (taşını) kendi zihninizden ve bedeninizden indirmektir.
2. Taşın Ağırlığını Belirleyen Şey Zaman Zaman Zihnimizdir: Bir taş kısa süreliğine elinizde tuttuğunuzda hafiftir; ancak onu günlerce, aylarca taşırsanız sizi felç eder. Düşünceler ve duygular da böyledir.
3. Zihinsel Yüklerin Bedensel Yansımaları: Geçmişin bitmeyen muhasebeleri, kin ve öfke; psikolojik olduğu kadar fiziksel olarak da insanı tükenmişliğe ve ağırlığa sürükler. Yüklerden kurtulmanın tek yolu, çantayı yere bırakmayı (kabullenmeyi ve serbest bırakmayı) seçmektir.